De gemeenteraad kan gevallen aanwijzen waarin participatie voorafgaand aan het indienen van een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsvergunningactiviteit (BOPA) verplicht is. Wat nu als in strijd met die plicht wordt gehandeld? De bestuursrechter heeft onlangs in een eerste uitspraak hierover geoordeeld dat dit gebrek in de besluitvorming niet kan worden gepasseerd en dat er alsnog participatie dient plaats te vinden.

Waar vroeger bij de afwijking van het bestemmingsplan sprake moest zijn van een "goede ruimtelijke ordening", wordt sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet bij de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) gesproken van de "evenredige toedeling van functies aan locaties" (ETFAL). Inmiddels zijn de eerste uitspraken van bestuursrechters verschenen, waarin nader richting wordt gegeven aan dit begrip. Dit blogartikel geeft een overzicht van de meest actuele stand van zaken.

Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Eén van de veranderingen die deze wet meebrengt, is de procedure voor activiteiten die niet binnen de regels van het omgevingsplan passen. Waar dit in het verleden via het Wabo-projectbesluit en (nog langer geleden) de artikel 19-vrijstelling werd geregeld, wordt dit onder de Omgevingswet geregeld via de ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteit’ (BOPA). In dit artikel wordt uitgelegd wat de BOPA is en hoe de procedure voor deze omgevingsvergunning verloopt.

De omgevingsvergunning voor een ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteit’ (BOPA) kan nodig zijn voor activiteiten waarbij wordt afgeweken van het omgevingsplan. In dit blogartikel gaan wij nader in op de mogelijke voorbereidingsprocedures om te komen tot het besluit over een BOPA-omgevingsvergunning.

Ruim een jaar nadat het zogeheten ‘Varkens in Nood’-arrest ertoe leidde dat het indienen van zienswijzen niet nodig was om toegang te krijgen tot de beroepsprocedure over een omgevingsrechtelijk besluit, worden nu de eerste contouren zichtbaar van de manier waarop de regering gevolg geeft aan dat arrest. Een voorstel tot wijziging van de Awb is inmiddels voor consultatie gepubliceerd.

De minister van Binnenlandse Zaken streeft ernaar de Omgevingswet per 1 januari 2022 in werking te laten treden. Voordat het zover is, moeten er nog een paar flinke hobbels genomen worden. Intussen groeit het verzet tegen deze invoeringsdatum.

Hier vindt u de column van Stijn Boot

Het aanvragen van een omgevingsvergunning gaat niet altijd van een leien dakje. Dat ondervond ook een bedrijf uit Houten. Zelf gaf het bedrijf wijzigingen in de aanvraag niet duidelijk aan, waarop het bevoegd gezag weer onterecht delen weigerde. Met een gang naar de rechter tot gevolg.

Het Rijk heeft in de notitie Vraag en antwoord Stikstof een stappenplan opgenomen voor ‘toestemmingsverlening stikstofdepositie bij nieuwe activiteiten’. Dit stappenplan roept bij veel mensen vragen op. Een duidelijke toelichting ontbreekt. Hieronder geef ik commentaar bij (niet op) het stappenplan. Het commentaar beperkt zich tot de hoofdlijnen van het stelsel. Dat is al complex genoeg.

"De aanleg van zonneparken wordt gemakkelijker, omdat alleen een tijdelijke vergunning nodig is." (de Volkskrant 15 mei 2018)

Voor de aanleg van een zonnepark is niet alleen een tijdelijke vergunning nodig, zoals het artikel suggereert. De tijdelijke vergunning heeft meer beperkingen dan iemand na lezing van het artikel zou kunnen denken.

Stijn Boot van BHW advocaten was betrokken bij de uitspraak van 31 januari 2018 van de Raad van State over de vraag wat onder een stedelijk ontwikkelingsproject moet worden verstaan. Dit is van belang omdat voor een stedelijk ontwikkelingsproject geen gebruik kan worden gemaakt van de kruimelgevallenregeling.

Bij handhavend optreden tegen een zonder bouwvergunning opgericht bouwwerk wordt regelmatig een beroep gedaan op het bouwovergangsrecht in het bestemmingsplan. Ten onrechte, zo blijkt steevast uit de rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak. Zo ook in een uitspraak van 28 juni 2017. Aanleiding om nog eens goed naar het bouwovergangsrecht te kijken.

Begin 2016 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State al eens bepaald dat het behouden van een goed ondernemersklimaat onderdeel vormt van de goede ruimtelijke ordening. Hierdoor bestaan er (weer) meer mogelijkheden voor ondernemers om aan concurrenten verleende omgevingsvergunningen aan te vechten. In de uitspraak van 24 mei 2017 wordt deze lijn door de Afdeling bevestigd.

Op 5 januari 2017 is de consultatieversie van het wetsvoorstel invoering van de Omgevingswet gepubliceerd. De invoeringswet past verschillende wetten aan en geeft een regelt het overgangsrecht. Daarnaast vult dit wetsvoorstel de Omgevingswet op een aantal punten aan. Eén van die onderwerpen betreft de handhaving. In deze bijdrage gaat aandacht uit naar de bouwstop en de preventieve handhaving.

De conceptversies van de algemene maatregelen van bestuur die horen bij de Omgevingswet zijn gepubliceerd.  Ook een ontwerp voor de Aanvullingswet grondeigendom is gepubliceerd. Tot en met 16 september kan iedereen reageren op deze concepten. 

Aan een omgevingsvergunning voor de bouw van een wooncomplex kan niet het voorschrift worden verbonden dat de woningen alleen mogen worden bewoond door jongeren/studenten.

De Volkskrant publiceerde op 24 februari 2016 een artikel over een bouwproject onder de Nieuwe Kerk in Delft en de gevolgen voor archeologische waarden. BHW advocaten stond de Nieuwe Kerk bij in de procedure bij de rechtbank Den Haag.

De vergunningverlening ten behoeve van de bouw van nieuwe vestigingen van Action en Xenos in Leiderdorp is met succes aangevochten bij de bestuursrechter.

Onder de Wabo werd bij de toetsing van bouwplannen niet alleen bezien of het bouwwerk overeenkomstig de bestemming van het perceel kon worden gebruikt, maar ook of het bouwwerk ook met het oog op zodanig gebruik werd opgericht. Die lijn wordt blijkens een recente uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland onder de Omgevingswet voortgezet.

De Wabo biedt ruime mogelijkheden om met een ‘reguliere’ omgevingsvergunning snel (binnen maximaal 8 + 6 weken) af te wijken van het bestemmingsplan. Die mogelijkheden worden in de praktijk vaak ‘de kruimelgevallen’ genoemd, maar er kan meer dan die benaming suggereert. Uit een recente uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State blijkt dat de mogelijkheden niet onbegrensd zijn.

De Hoge Raad heeft – net als het hof - geoordeeld dat als een bestemmingsplan ouder is dan 10 jaar een gemeente geen leges kan heffen voor het in behandeling nemen van een aanvraag om omgevingsvergunning afwijkend gebruik. Of in dergelijke gevallen al betaalde leges als onverschuldigd betaald kunnen worden teruggevorderd, is nog een open punt.