Auteur: Ronald van Nooijen  | Categorie: Planschade en nadeelcompensatie  | Datum: 27-05-2016

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft op 25 mei 2016 een interessante uitspraak gedaan over planschade en de voorzienbaarheid van de beperking van bouwmogelijkheden. De rechtbank oordeelde dat de beperking van de bouwmogelijkheden binnen het normale maatschappelijke risico van de eigenaar valt. De Raad van State oordeelde anders.

Voorzienbaarheid en planschade
Planschade komt niet voor vergoeding in aanmerking voor zover de schade tot het normale maatschappelijke risico van de aanvrager behoort, zo bepaalt artikel 6.2, eerste lid, Wro. De vraag of planschade tot het normale maatschappelijke risico behoort moet worden beantwoord aan de hand van alle van belang zijnde omstandigheden van het geval, zo oordeelde de Raad van State eerder (o.a. ABRvS 29 februari 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV7252). Daarbij is volgens de Raad van State van belang of de schadeveroorzakende ontwikkeling als een normale maatschappelijke ontwikkeling kan worden beschouwd, waarmee de benadeelde rekening had kunnen houden in de zin dat de ontwikkeling in de lijn van de verwachtingen lag (zoals ook volgt uit art. 6.3 Wro). Met andere woorden: als de ontwikkeling voorzienbaar is, dan wordt de schade doorgaans tot het normale maatschappelijke risico van de benadeelde gerekend.

Verslag inspraakbijeenkomst
De rechtbank oordeelde dat de beperking van de bouwhoogte voorzienbaar was. In een verslag van een inspraakbijeenkomst over het voorontwerpbestemmingsplan stond namelijk dat enkele omwonenden hadden gepleit voor een lagere bouwhoogte. Van gemeentezijde was daarop geantwoord dat de bouwhoogte voor het toekomstige bestemmingsplan opnieuw beoordeeld diende te worden.

De Raad van State deelt het oordeel van de rechtbank niet. Dat enkele bewoners gevraagd hebben om de bouwhoogte te verlagen en dat daarop door de gemeente is geantwoord dat de bouwhoogte voor het toekomstige bestemmingsplan opnieuw beoordeeld dient te worden, betekent op zichzelf niet dat het in de lijn der verwachtingen lag dat in het toekomstige bestemmingsplan aan het verzoek van de bewoners gevolg zou worden gegeven. Bij het vaststellen van het bestemmingsplan had gemeenteraad immers, de belangen van de omwonenden en die van de eigenaar van de percelen afwegend, ook ertoe kunnen besluiten om meer gewicht aan de belangen van de eigenaar toe te kennen. Er is niet inzichtelijk gemaakt dat destijds al te verwachten viel deze afweging in het nadeel van de eigenaar van de percelen zou uitvallen.

Burenrecht en bouwnormen
De rechtbank baseerde de voorzienbaarheid tevens erop dat het burenrecht en het Bouwbesluit aan realisatie van de oorspronkelijke bouwhoogte in de weg zouden staan, gelet op de reeds aanwezige woningen.

Ook dit oordeel van de rechtbank wordt door de Raad van State niet gedeeld. De eigenaar van de percelen had namelijk onweersproken gesteld dat het mogelijk was om met de bewoners van die woningen een aanvaardbare oplossing te vinden voor eventuele strijdigheid met het burenrecht en het Bouwbesluit. Bijvoorbeeld door het treffen van bouwkundige voorzieningen. De Raad van State concludeert dat niet in te zien valt dat de gemeenteraad, bij de vaststelling van het toekomstige bestemmingsplan, met die mogelijkheid geen rekening zou houden.

Conclusie
Deze uitspraak geeft een mooi voorbeeld van een situatie waarin het vervallen van bouwmogelijkheden in een nieuw bestemmingsplan niet voorzienbaar wordt geacht. Een losse opmerking in een verslag inhoudende dat hiernaar gekeken gaat worden bij het nieuw vast te stellen bestemmingsplan, nog even los van de vraag wie namens de gemeente die opmerking maakt, is in elk geval onvoldoende om die voorzienbaarheid aan te nemen.

Evenmin mag die voorzienbaarheid worden aangenomen op basis van (vermeende) strijd met het burenrecht en het Bouwbesluit. Dat het feitelijk gebruikmaken van een bouwmogelijkheid in het oude bestemmingsplan wellicht in strijd is met burenrecht of de normen van het Bouwbesluit, betekent niet zonder meer dat voorzienbaar is dat die bouwmogelijkheid reeds om die reden niet meer in het nieuwe bestemmingsplan zal worden opgenomen.

Klik hier voor de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Ronald van Nooijen, BHW advocaten te Rotterdam
T 010-2179330 
E vannooijen@bhwadvocaten.nl