Auteur: Ronald van Nooijen  | Categorie: Omgevingsvergunning  | Datum: 21-01-2016

Voor de bouw van zowel een nieuwe vestiging van Action als een nieuwe vestiging van Xenos op het bedrijventerrein “De Baanderij” in Leiderdorp is door het college van burgemeester en wethouders van die gemeente een omgevingsvergunning verleend. De bouwplannen passen niet binnen de vigerende bestemming “Bedrijventerrein” zodat de omgevingsvergunningen tevens worden verleend voor de activiteit afwijken van het bestemmingplan.

De verhuurder en winkeliersvereniging van het nabijgelegen winkelcentrum Winkelhof Leiderdorp komen, nadat hun bezwaren ongegrond zijn verklaard, met succes bij de rechtbank op tegen de omgevingsvergunning. De rechtbank vernietigt de omgevingsvergunningen onder meer wegens strijd met het gemeentelijke beleidsregels die zijn neergelegd in de notitie “Gemeentelijk detailhandelsbeleid Leiderdorp 2012-2016”. Tegen dit oordeel van de rechtbank komen de vergunninghouders op bij de Raad van State.

De uitspraak

Op grond van het gemeentelijke detailhandelsbeleid kan voor de vestiging van detailhandel op het bedrijventerrein afgeweken worden van de geldende bedrijfsbestemming. Dat is echter alleen mogelijk ten aanzien van een aantal ontwikkelingen die al in beeld waren ten tijde van het vaststellen van het gemeentelijke beleid kan eveneens worden vergund en bovendien alleen indien het regionale samenwerkingsverband Holland Rijnland daarmee instemt. De Raad van State stelt vast dat die instemming er niet is, zodat reeds hierom de bouwplannen in strijd met het gemeentelijke beleid zijn.

Maar zelfs als de instemming van Holland Rijnland er wél zou zijn, dan nog zouden de omgevingsvergunningen op grond van het gemeentelijk detailhandelsbeleid moeten worden geweigerd. Volgens dit beleid geldt namelijk nog de aanvullende voorwaarde dat moet worden aangetoond dat in winkelcentrum Winkelhof geen fysieke ruimte is voor de voorgestane vestiging(en). Het college heeft getracht in overeenstemming hiermee de omgevingsvergunningen te onderbouwen door erop te wijzen dat de verhuurder van de Winkelhof eerder heeft aangegeven dat in de Winkelhof geen plek was voor de vestiging van een kledingwinkel van Piet Kerkhof. Bovendien verwijst het college naar een distributie-planologisch onderzoek waaruit zou blijken dat alleen op bedrijventerrein De Baanderij winkelruimte beschikbaar is die voldoet aan de volumevraag van Action en Xenos.

De Raad van State stelt echter vast dat nooit specifiek bij de verhuurder van de Winkelhof navraag is gedaan of Action en/of Xenos daar gevestigd zouden kunnen worden, zodat er niet vanuit kon worden gegaan dat er geen plek was. Dat de verhuurder eerder, voor een andere winkel, zou hebben aangegeven dat er geen plek was, is eveneens onvoldoende om tot de conclusie te komen dat de Winkelhof geen ruimte bood.  De vergunninghouders wijzen de Raad van State er in dit verband nog op dat in de factsheets behorend bij het gemeentelijke detailhandelsbeleid is aangegeven dat in de Winkelhof slechts één winkelruimte ter grootte 350 m2 vrij is. Terecht stelt de Raad van State echter vast dat daarmee nog niet vaststaat dat ook ten tijde van het verlenen van de omgevingsvergunningen geen plek was voor Action en/of Xenos. 
Ook het distributie-planologisch onderzoek is voor de Raad van State onvoldoende, aangezien dat onderzoek uitsluitend een internetonderzoek betreft en derhalve de conclusie van dat onderzoek naar het oordeel van de Raad van State onvoldoende onderbouwd is.

Nu vastgesteld is dat  het gemeentelijke detailhandelsbeleid geen mogelijkheden biedt voor de verlening van de omgevingsvergunningen voor Action en Xenos, komt de Raad van State toe aan een andere beroepsgrond van de vergunninghouders. Zij stellen namelijk dat overeenkomstig artikel 4:84 Awb afgeweken moet worden van de beleidsregels, nu het volgen van de beleidsregels voor hen gevolgen zouden hebben die wegens bijzondere omstandigheden onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen. De Raad van State stelt bij de beoordeling van deze beroepsgrond voorop dat met bijzondere omstandigheden wordt bedoeld ‘omstandigheden waarmee bij de totstandkoming van een beleidsregel geen rekening is gehouden en die derhalve in die beleidsregel niet zijn verdisconteerd’ (vergelijk ook de uitspraak van de Raad van State van 27 februari 2013; ECLI:NL:RVS:2013:BZ2530). De vergunninghouders stellen dat het gemeentelijk beleid is gebaseerd op het regionale beleid van Holland Rijnland en dat dit regionale beleid na het totstandkomen van het gemeentelijke detailhandelsbeleid drastisch is gewijzigd.  De Raad van State ziet hierin echter geen bijzondere omstandigheid, aangezien in het aangenomen raadsvoorstel tot vaststelling van het gemeentelijke beleid is aangegeven dat ‘ongeacht de uitkomst van de actualisatie van het regionale beleid van Holland Rijnland, de daarin voorgestelde keuzes zullen worden gevolgd’. Met andere woorden: wijzigingen in het regionale beleid nemen wij voor lief en zullen wij volgen. Dan is inderdaad voor het aannemen van bijzondere omstandigheden in de vorm van gewijzigd regionaal beleid weinig aanleiding meer.

Tot slot

In deze zaak is door het gemeentebestuur wel erg makkelijk omgegaan met het gemeentelijke detailhandelsbeleid. Kennelijk was de wens om Action en Xenos zich te laten vestigen op het bedrijventerrein erg groot. Het is begrijpelijk dat de Raad van State hier korte metten mee maakt. Als het beleid bovendien voorschrijft dat vestiging op deze locatie alleen mogelijk is als aangetoond is dat de Winkelhof geen ruimte heeft, dan ligt het voor de hand dat specifiek wordt nagegaan bij de verhuurder van de Winkelhof of daar plek beschikbaar is. Het zonder deugdelijke navraag of onderzoek louter aannemen dat er geen plek zal zijn, omdat enige tijd eerder geen ruimte beschikbaar was voor een andere winkelketen, is dan – uiteraard, zou ik haast zeggen – onvoldoende.

Klik hier voor de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Ronald van Nooijen, BHW advocaten te Rotterdam
T 010-2179330 
E vannooijen@bhwadvocaten.nl