Auteur: Julia Huizenga  | Categorie: Handhaving  | Datum: 27-02-2023

Op 22 februari 2023 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak wederom uitspraak gedaan in een zaak waarin een beroep werd gedaan op overgangsrecht. In de uitspraak was een last onder dwangsom opgelegd aan een kerkgenootschap dat een kerkgebouw al sinds 2017 niet meer gebruikte voor wekelijkse vieringen, maar nog wel voor andere activiteiten, waaronder het vieren verjaardagen en jubilea.

De Afdeling constateert dat dit gebruik in strijd is met de huidige bestemming. Het kerkgenootschap betoogt echter dat het gebruik wordt beschermd door het in het bestemmingsplan opgenomen overgangsrecht voor gebruik. Daarvan kan sprake zijn als eerder legaal gebruik van bepaalde gronden in strijd is met een nieuw vastgesteld bestemmingsplan (in dit geval de beheersverordening). Het overgangsrecht bepaalt dan dat het gebruik - onder bepaalde voorwaarden - mag worden voortgezet, als dat legaal bestond op het tijdstip dat het nieuwe bestemmingsplan in werking trad. 

De Afdeling heeft al vaker geoordeeld dat degene die zich op overgangsrecht beroept, het bewijs hiertoe moet aandragen. Zie hierover ook ons eerdere blog. Dit bewijs blijkt in de praktijk soms erg lastig te leveren.

Het kerkgenootschap betoogt dat in het kerkgebouw al jarenlang verjaardagen en jubilea werder gevierd. Ter onderbouwing daarvan levert het kerkgenootschap twee bewijsstukken. Het eerste stuk is een overzicht van de verhuur van de zalen door de jaren heen; het tweede stuk een verklaring van een (oud-)diaken en kerkrentmeester die verklaarde dat dit gebruik al bestond sinds 1975.

Dit bewijs is voor de Afdeling onvoldoende om het beroep op het overgangsrecht te honoreren. De Afdeling wijst erop dat het overzicht door het kerkgenootschap zelf is opgesteld, beperkte informatie bevat en niet verder is onderbouwd. Volgens de Afdeling zijn de aangeleverde bewijsstukken niet objectief en er zijn geen bewijsstukken aangeleverd die wél objectief waren. 

Deze uitspraak laat wederom zien dat bewijs leveren voor gebruiksovergangsrecht ingewikkeld is en dat de Afdeling hoge eisen stelt aan het bewijs. De vraag rest wanneer bewijs objectief genoeg is en hoe partijen, zeker als de peildatum ver terug ligt, zich met succes op dit overgangsrecht kunnen beroepen.

Klik hier voor de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 22 februari 2023 (ECLI:NL:RVS:2023:706).

Julia Huizenga en Ronald van Nooijen, BHW advocaten te Rotterdam
T 06-46610488
E huizenga@bhwadvocaten.nl / vannooijen@bhwadvocaten.nl