Auteur: Ronald van Nooijen  | Categorie: Handhaving  | Datum: 19-03-2018

Een gemeente kan de kosten van toepassing van bestuursdwang niet verhalen op andere (rechts)personen dan de in de last onder bestuursdwang genoemde overtreder(s). Zo oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in een uitspraak van 16 maart 2018. BHW advocaten stond in deze zaak met succes de (ten onrechte) aangesproken appellant bij.

De achtergrond

Bedrijf X exploiteerde een inrichting voor het ontvangen, bewerken, opslaan en overslaan van diverse afvalstoffen. Het bedrijf sloeg volgens de gemeente meer afvalstoffen op dan volgende vergunning was toegelaten. Bovendien constateerden gemeentelijke toezichthouders symptomen van broei in de afvalberg. Omdat het gevaar voor broei/brand niet afnam, heeft het college van burgemeester en wethouders bij wijze van zeer spoedeisende bestuursdwang een deel van het afval afgevoerd. Het besluit tot het toepassing van spoedeisende bestuursdwang is nadien op schrift gesteld. In dat besluit stond onder het kopje “overtreder”:

“Bedrijf X wordt aangemerkt als overtreder. Bedrijf X is vergunninghouder en drijver van de inrichting (…) en heeft het in haar macht om te voorkomen dat de overtreding opnieuw plaatsvindt.  (…) Enig aandeelhouder van Bedrijf X is Holding Y. Enig aandeelhouder van Holding Y is appellant.”

Het besluit was gericht aan Bedrijf X, ter attent van appellant die directeur was van Bedrijf X.

Enkele maanden later nam het college besluiten om de kosten van de toepassing van bestuursdwang (meer dan € 300.000) te verhalen op (onder andere) appellant, Holding Y en nog een andere vennootschap van appellant. Bedrijf X was inmiddels failliet gegaan. De gemeente moest ervoor vrezen dat het kostenverhaal op Bedrijf X weinig zou opleveren en zij dus met die kosten zou blijven zitten.

Rechtbank: kostenverhaal is mogelijk

Appellant stelde in beroep dat de gemeente de kosten niet kon te verhalen op personen die niet in de last onder bestuursdwang als overtreder waren genoemd. De rechtbank oordeelde echter dat dit wel kon. Ten eerste omdat de aangesproken personen op enigerlei wijze betrokken waren bij de afvalverwerker. En ten tweede omdat sprake was van spoedeisende bestuursdwang, zodat deze personen toch de uitvoering van de bestuursdwang niet hadden kunnen voorkomen. Door ze niet nadrukkelijk in de last als overtreder aan te merken, waren zij niet in hun rechtspositie aangetast, aldus de rechtbank.

Afdeling: kostenverhaal is niet mogelijk

De Afdeling geeft een afwijkend oordeel. De Afdeling stelt vast dat Bedrijf X in de last onder bestuursdwang uitdrukkelijk wordt aangemerkt als overtreder. De tekst van de last kan niet anders worden begrepen dan dat de kosten van bestuursdwang louter ten laste van Bedrijf X zullen worden gebracht, omdat zij als overtreder is aangemerkt.

Dat Holding Y in de last wordt vermeld als aandeelhouder van Bedrijf X en appellant als aandeelhouder van Holding Y, maakt volgens de Afdeling niet dat zij daarmee als overtreder(s) zijn aangemerkt. Het betoog van het college dat de last weliswaar aan Bedrijf X was gericht, maar ter attentie van appellant als directeur, en dat geen onderscheid kan worden gemaakt tussen appellant als directeur van Bedrijf X enerzijds en appellant als privépersoon en aandeelhouder van Holding Y anderzijds, schuift de Afdeling ter zijde.

Ook het feit dat de spoedeisende bestuursdwang ten tijde van het op schrift stellen van de last onder bestuursdwang al was uitgevoerd en appellant toch niet de mogelijkheid had om de uitvoering van bestuursdwang te voorkomen, geeft de Afdeling geen aanleiding om hier anders over te oordelen.

Conclusie

Een duidelijke uitspraak: kostenverhaal is niet mogelijk op andere (rechts)personen dan de persoon (of personen) die in de last onder bestuursdwang als overtreder(s) zijn aangewezen. Bij het opleggen van een last onder bestuursdwang zal het bevoegd gezag alle (mogelijke) overtreders als zodanig moeten aanwijzen en de last ook aan hen moeten bekendmaken. Wordt een (mogelijke) overtreder in de last niet als overtreder aangewezen, dan kan deze persoon niet in het latere besluit tot kostenverhaal alsnog als overtreder worden aangemerkt. Er is dan geen kostenverhaal op deze persoon mogelijk, zelfs al zou hij op zichzelf beschouwd misschien heel goed als overtreder kunnen worden gezien.

Klik hier voor de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Ronald van Nooijen, BHW advocaten te Rotterdam
T 010-2179330 
E vannooijen@bhwadvocaten.nl