Auteur: Ronald van Nooijen  | Categorie: Bestuursrecht  | Datum: 27-04-2022

Ruim een jaar nadat het zogeheten ‘Varkens in Nood’-arrest ertoe leidde dat het indienen van zienswijzen niet nodig was om toegang te krijgen tot de beroepsprocedure over een omgevingsrechtelijk besluit, worden nu de eerste contouren zichtbaar van de manier waarop de regering gevolg geeft aan dat arrest. Een voorstel tot wijziging van de Awb is inmiddels voor consultatie gepubliceerd.

Eerder berichtten wij al in ons blog over de gevolgen van het ‘Varkens in Nood-arrest’ [1]. Kort gezegd was de conclusie van dat arrest dat het Nederlandse bestuursprocesrecht onverenigbaar was met het Verdrag van Aarhus.

Dit arrest leidde ertoe dat de Raad van State, in afwachting van een wetswijziging naar aanleiding van het arrest, in twee uitspraken [2] de volgende conclusies trok:

• als een belanghebbende geen zienswijze heeft ingediend bij de voorbereiding van een omgevingsrechtelijk besluit, waarop de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 van de Awb van toepassing is, dan leidt dat er niet toe dat het beroep van die belanghebbende tegen het besluit niet-ontvankelijk is wegens het ontbreken van de zienswijze (zoals in artikel 6:13 Awb is bepaald);
• wordt bij de voorbereiding van een omgevingsrechtelijk besluit waarop de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van toepassing is een zienswijze ingediend door iemand die geen belanghebbende is bij dat besluit, dan moet de indiener van die zienswijze ook toegang tot de bestuursrechter te hebben om dat besluit te laten toetsen.

In het nu voor consultatie gepubliceerde wetsvoorstel worden door de wetgever de volgende wijzigingen voorgesteld om het Nederlandse bestuursprocesrecht weer in overeenstemming met het Verdrag van Aarhus te brengen:

1. de besluiten waarop het Verdrag van Aarhus van toepassing is worden opgenomen in een nieuwe bijlage 4 bij de Awb;
2. artikel 6:13 Awb wordt aangepast, zodat het indienen van een zienswijze bij besluiten waarop het Verdrag van Aarhus van toepassing is niet meer vereist is om toegang te krijgen tot de bestuursrechter;
3. in afdeling 3.4 Awb wordt vastgelegd dat besluiten die aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben met de uniforme openbare voorbereidingsprocedure moeten worden voorbereid en dat in die gevallen ook een zienswijze naar voren moeten kunnen worden gebracht door niet-belanghebbenden. Op grond van een nieuw artikel 8:1 lid 2 Awb moet een niet-belanghebbende in beroep bij de bestuursrechter kunnen tegen een besluit dat in bijlage 4 is opgenomen, waarover hij een zienswijze heeft ingediend dan wel hem redelijkerwijs niet kan worden verweten dat hij geen zienswijze heeft ingediend.

Zoals opgemerkt, betreft het hier een internetconsultatie, dus het uiteindelijke wetsvoorstel kan nog anders worden. Dat neemt niet weg dat met dit voorstel duidelijk wordt welke richting de regering kiest om tegemoet te komen aan het ‘Varkens in Nood’-arrest.

Klik hier voor het wetsvoorstel zoals dat gepubliceerd is voor internetconsultatie.

Ronald van Nooijen, BHW advocaten te Rotterdam
T 06-46610488 
E  vannooijen@bhwadvocaten.nl

 

[1] HvJEU 14 januari 2021, ECLI:EU:C:2021:7

[2] AbRS 14 april 2021, ECLI:NL:RVS:2021:786, en AbRS 4 mei 2021, ECLI:NL:RVS:2021:953