Auteur: Ronald van Nooijen  | Categorie: Bestuursrecht  | Datum: 02-06-2016

De laatste tijd buigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zich met regelmaat over de vraag of een concurrent belanghebbende is bij een omgevingsvergunning of de vaststelling van een nieuw bestemmingsplan, waarmee de vestiging van een nieuwe supermarkt of bouwmarkt mogelijk wordt gemaakt. In de uitspraak van 1 juni 2016 gaat het ook over de concurrent als belanghebbende, maar dan bij een exploitatievergunning voor een speelautomatenhal.

Exploitatievergunning speelautomatenhal
De gemeenteraad wil één speelautomatenhal mogelijk maken in de gemeente. Daartoe worden enkele mogelijke locaties in het bestemmingsplan aangewezen, beleid geformuleerd en een verordening vastgesteld, op basis waarvan geïnteresseerden een aanvraag voor een exploitatievergunning kunnen indienen. Zowel Inter Amusement en Jack’s Casino maken van deze mogelijkheid gebruik. Uiteindelijk wordt aan Jack’s Casino een exploitatievergunning verleend en wordt de aanvraag van Inter Amusement afgewezen. Inter Amusement maakt bezwaar tegen de verlening van vergunning aan Jack’s Casino.

De burgemeester verklaart het bezwaar van Inter Amusement niet-ontvankelijk, omdat zij niet als concurrent een rechtstreeks belang heeft bij de verleende vergunning en ook anderszins geen belanghebbende is. Nadat Inter Amusement ook bot vangt bij de rechtbank, boekt zij een (bescheiden) succes bij de Raad van State.

Concurrentiebelang rechtstreeks betrokken
De Raad van State oordeelt dat Inter Amusement wel degelijk als belanghebbende in de zin van artikel 1:2 lid 1 Awb bij het besluit tot verlening van de vergunning aan Jack’s Casino aan te merken. Daartoe hanteert de Raad de vaste regel, die overigens ook bij procedures tegen omgevingsvergunningen en bestemmingsplannen wordt gehanteerd: belanghebbende is degene wiens concurrentiebelang rechtstreeks is betrokken bij een dergelijk besluit. Een onderneming heeft een concurrentiebelang als zij in hetzelfde marktsegment en verzorgingsgebied werkzaam is als de onderneming aan wie het besluit is gericht (zie in de zin eerder al bijvoorbeeld ABRS 13 mei 2009; ECLI:NL:RVS:2009:BI3688). De Raad van State stelt vast dat zowel Inter Amusement als Jack’s Casino speelautomatenhallen exploiteren en dus werkzaam zijn in hetzelfde marktsegment. Bovendien heeft Inter Amusement diverse vestigingen in dezelfde provincie en directe omgeving  van de betreffende gemeente en stelt zij dus terecht dat Jack’s Casino haar klanten kan wegtrekken. En reeds daarom heeft Inter Amusement een rechtstreeks belang bij het besluit tot vergunningverlening aan Jack’s Casino.

Overigens schiet Inter Amusement met deze uitspraak uiteindelijk niet veel op, omdat de Raad van State ook alvast haar bezwaargronden beoordeelt en tot de conclusie komt dat deze (op één na, die verdere feitelijke bestudering vergt) alle ongegrond zijn.

Conclusie
Om als ondernemer tegen een besluit ten gunste van een concurrent op te kunnen komen is het dus noodzakelijk dat:

1. de onderneming een concurrentiebelang heeft, dat aanwezig wordt geacht indien beide ondernemingen werkzaam zijn in:
   a) hetzelfde marktsegment, en
   b) hetzelfde verzorgingsgebied;
2. dit concurrentiebelang rechtstreeks bij het besluit betrokken is, bijvoorbeeld doordat de concurrent klanten kan wegtrekken.

Overigens is eerder door de Raad van State al geoordeeld dat een concurrentiebelang ook aanwezig is, indien de onderneming nog niet werkzaam is in hetzelfde marktsegment of verzorgingsgebied, maar er wel (in elk geval ten tijde van het aflopen van de beroepstermijn) concrete plannen zijn om dat te doen (zie o.a. ABRS 22 mei 2013 (ECLI:NL:RVS:2013:CA0691) en bovengenoemde uitspraak van 13 mei 2009.)

Voor de volledigheid zij erop gewezen dat voor de beoordeling of de concurrent belanghebbende is, de vraag welke rol het concurrentiebelang bij het nemen van het besluit inhoudelijk mag spelen niet relevant is.

Klik hier voor de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Ronald van Nooijen, BHW advocaten te Rotterdam
T 010-2179330 
E vannooijen@bhwadvocaten.nl