Uitbreiding van een hoofdgebouw en de kruimellijst
Auteur: Ronald van Nooijen | Categorie: Bestemmingsplan | Datum: 21-11-2016
Recent heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State twee interessante uitspraken gedaan over de uitbreiding van een hoofdgebouw en de toepassing van de zogeheten kruimellijst.
Kruimellijst
Als een bouwplan in strijd is met het bestemmingsplan, bestaat de mogelijkheid om van dit bestemmingsplan af te wijken. Dat kan bij categorieën die zijn vermeld in artikel 4 van bijlage II van het Bor (Besluit omgevingsrecht), de ‘kruimellijst’. Dat door middel van het verlenen van een omgevingsvergunning via de reguliere voorbereidingsprocedure. Kan de kruimellijst niet worden toegepast, dan is een omgevingsvergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan via de uitgebreide voorbereidingsprocedure nodig. Deze procedure is (voor de initiatiefnemer) duurder en complexer.
Een veel toegepaste categorie van de kruimellijst ziet op het realiseren van “een bijbehorend bouwwerk of de uitbreiding daarvan”, genoemd in artikel 4, eerste lid, van bijlage II van het Bor.
Hoofdgebouw als “bijbehorend bouwwerk”
In de uitspraak van 16 november 2016 is de vraag aan de orde of ook de uitbreiding van een hoofdgebouw kan worden gezien als een “bijbehorend bouwwerk.” In deze uitspraak was een bouwplan voor een appartementencomplex aan de orde. Dit appartementencomplex (het hoofdgebouw op het betreffende perceel) werd voorzien van een plat dak, terwijl het bestemmingsplan een kap voorschrijft. Voor het bouwplan is bij de verlening van de vergunning gebruik gemaakt van de kruimellijst.
De rechtbank had geoordeeld dat de kruimellijst ten onrechte was toegepast en dat de uitgebreide voorbereidingsprocedure had moeten worden gevolgd. Daartoe overwoog de rechtbank dat de uitbreiding die ontstaat doordat het complex wordt uitgerust met een plat dak in plaats van een kap, niet kan worden aangemerkt als (de uitbreiding van) een bijbehorend bouwwerk. Deze uitbreiding was namelijk bouwkundig noch functioneel te onderscheiden van het appartementencomplex, aldus de rechtbank. Met andere woorden: het platte dak maakt onderdeel uit van het hoofdgebouw en kan aldus niet worden gezien als een (uitbreiding van een) bijbehorend bouwwerk.
De Afdeling oordeelt anders. In de definitie van “bijbehorend bouwwerk” in artikel 1, eerste lid, van bijlage II van het Bor staat dat onder “bijbehorend bouwwerk” onder meer wordt verstaan: “een uitbreiding van een hoofdgebouw.” Daarbij is geen beperking opgenomen dat de uitbreiding functioneel of bouwkundig moet zijn te onderscheiden van de rest van het gebouw. Ook ziet de Afdeling geen reden om aan te nemen dat, zoals door tegenstanders van de bouw was aangevoerd, bijbehorende bouwwerken slechts bij het hoofdgebouw en niet (zoals hier) op het hoofdgebouw kunnen worden gerealiseerd. Zodoende is de uitvoering van het appartementencomplex met een plat dak als uitbreiding van een hoofdgebouw en dus als bijbehorend bouwwerk als bedoeld in de kruimellijst aan te merken.
Ook bij volledige nieuwbouw
De Afdeling heeft al een aantal keer moeten oordelen over de vraag of ook de volledige nieuwbouw van een gebouw, waarbij voor een deel van het gebouw gebruik wordt gemaakt van deze categorie van de kruimellijst, kan worden gezien als uitbreiding van een hoofdgebouw. De term “uitbreiding” suggereert immers dat er al iets moet bestaan, dat met het te vergunnen bouwplan wordt uitgebreid. De Afdeling beantwoordt deze vraag in de uitspraken van 9 en 16 november 2016, geheel in lijn met eerdere uitspraken, bevestigend. De Afdeling wijst erop dat deze categorie van de kruimellijst niet de beperking kent dat het moet gaan om de uitbreiding van een reeds bestaand gebouw. Zo is het ook mogelijk om de kruimellijst toe te passen op een nog op te richten gebouw, dat grotendeels past in het bestemmingsplan. Voor het gedeelte van het bouwplan dat niet past in het bestemmingsplan, bijvoorbeeld een overschrijding van de maximale bouwhoogte (uitspraak 9 november 2016) of de uitvoering van het dak (uitspraak 16 november 2016), kan de kruimellijst worden toegepast.
Voor deze lijn van de Afdeling valt veel te zeggen. Het zou namelijk onredelijk zijn als een hoofdgebouw eerst zou moeten worden gerealiseerd, alvorens de met het bestemmingsplan strijdige uitvoering zou kunnen worden vergund met toepassing van de kruimellijst. In het geval van het appartementencomplex zou dan eerst het gebouw met een kap als dak moeten worden gerealiseerd om het vervolgens weer te verbouwen tot een plat dak. Voor de bouwpraktijk is deze pragmatische uitleg van de Afdeling dan ook van waarde.
Slot
De kruimellijst maakt dus veel meer mogelijk dan het woord “kruimel” doet vermoeden. Ook deze uitspraken van de Afdeling bevestigen weer dat de kruimellijst bij veel bouwplannen kan worden toegepast. Laat de term “kruimellijst” u dus niet op het verkeerde been zetten!
Klik hier voor de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 9 november 2016.
Ronald van Nooijen, BHW advocaten te Rotterdam
T 010-2179330
E vannooijen@bhwadvocaten.nl
