Auteur: Stijn Boot  | Categorie: Bestemmingsplan  | Datum: 31-03-2015

Scheiden wonen en zorg vs het bestemmingsplan
In het oude zorgstelsel werd het verblijf van ouderen in een verzorgingshuis vergoed vanuit de Algemene wet bijzondere ziektekosten (thans de Wet langdurige zorg). Planologisch gezien werd daarom aangenomen dat de nadruk lag op verzorging en niet op zelfstandige bewoning. Om die reden hebben de locaties van verzorgingshuizen de bestemming ‘Maatschappelijke doeleinden’ en dus niet de bestemming ‘Wonen’. 

Met het huidige zorgstelsel bestaan verzorgingshuizen in wezen niet meer. Ouderen worden geacht in hun eigen woning te blijven en daar (thuis)zorg te ontvangen. Dit staat bekend als ‘het scheiden van wonen en zorg’. Exploitanten van verzorgingshuizen gaan daarom steeds vaker de samenwerking met projectontwikkelaars aan om verzorgingshuizen te verbouwen tot ‘gewone appartementen’, waarbij zorg wordt aangeboden in combinatie met zelfstandige bewoning.

Wonen of Maatschappelijke doeleinden?
De vraag doet zich dan voor of bij het gebruik van deze zorgappartementen bestemmingsplantechnisch sprake is van ‘wonen’ of van 'maatschappelijke doeleinden'? De Raad van State heeft deze vraag beantwoord in de uitspraak van 25 maart 2015 (nr. 201405264/1).

Raad van State verwijst naar nieuwe ontwikkelingen in de zorg 
In de uitspraak van 25 maart jl. ging het om de bouw van een complex van twaalf woningen met onder meer de volgende kenmerken en eigenschappen:

• de woningen zijn bedoeld voor hulpbehoevende ouderen en hun eventuele niet hulpbehoevende partners;
• de hoofdbewoners dienen minimaal veertien uur zorg per week af te nemen;
• de woningen hebben allemaal eigen woonvoorzieningen en een eigen voordeur;
• er is een verpleegpost aanwezig met 24-uurs zorg;
• er is een speciale kamer voor personen die moeten herstellen van een ziekenhuisopname.

Onder deze omstandigheden was het appartementencomplex volgens de Raad van State in overeenstemming met de bestemming ‘Maatschappelijke doeleinden’. Opvallend is dat de Raad van State voor dit oordeel expliciet verwijst naar de recente ontwikkelingen in het zorgstelsel:

“De Afdeling is met de rechtbank van oordeel dat het appartementencomplex, gelet op de heden ten dage veranderende ontwikkeling in de zorg, die ertoe leidt dat steeds meer kleinschalige initiatieven in het leven worden geroepen, waarbij zorg wordt aangeboden in combinatie met (zelfstandige) bewoning, en gelet op de mate van begeleiding en zorg die in het appartementencomplex wordt geboden, in de gegeven omstandigheden, in overeenstemming is met de bestemming "Bijzondere doeleinden", in het bijzonder sociale en/of maatschappelijke doeleinden.”

Zorgwoning eerder in overeenstemming met maatschappelijke doeleinden
Uit deze overweging zou kunnen worden afgeleid dat de Raad van State de gevolgen van het scheiden van wonen en zorg voor bestemmingsplannen onderkent en daarom eerder dan voorheen zorgwoningen mogelijk acht op grond van de bestemming ‘Maatschappelijke doeleinden’. Het is afwachten of de Raad van State deze lijn voortzet.

Klik hier voor de uitspraak van de Raad van State.

Stijn Boot, BHW advocaten te Rotterdam
T 06-46 06 43 15
E boot@bhwadvocaten.nl