Geen kosten voor gemeente betekent niet dat plan financieel uitvoerbaar is
Auteur: Ronald van Nooijen | Categorie: Bestemmingsplan | Datum: 22-06-2017
Is de financiële uitvoerbaarheid van een bestemmingsplan voldoende verzekerd indien voor de gemeente zelf geen kosten zijn verbonden aan de aankoop en ontwikkeling van het plangebied? De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: “Afdeling”) heeft in een uitspraak van 21 juni 2017 geoordeeld dat dit niet zonder meer het geval is.
Financiële uitvoerbaarheid in toelichting bestemmingsplan
Op grond van artikel 3.1.6, eerste lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) dient in de toelichting op het bestemmingsplan ingegaan worden op de uitvoerbaarheid van het plan. Daaronder wordt ook de financiële uitvoerbaarheid begrepen. De Afdeling hanteert bij de toetsing van de financiële uitvoerbaarheid van een bestemmingsplan de volgende standaardoverweging:
“In het kader van een beroep tegen een bestemmingsplan kan een betoog dat ziet op de uitvoerbaarheid van dat plan, waaronder ook de financiële uitvoerbaarheid is begrepen, slechts leiden tot vernietiging van het bestreden besluit, indien en voor zover het aangevoerde leidt tot de conclusie dat de raad op voorhand in redelijkheid had moeten inzien dat het plan of plandeel niet kan worden uitgevoerd binnen de planperiode van in beginsel tien jaar.”
In de praktijk komt het niet vaak voor dat een bestemmingsplan in beroep bij de Afdeling sneuvelt vanwege problemen met de financiële uitvoerbaarheid. Doorgaans is het voor de Afdeling zelfs voldoende om de financiële uitvoerbaarheid aan te nemen, als ter zitting door de gemeente wordt aangegeven dat de gemeente een eventueel tekort of planschaderisico zal financieren. (Zie overigens voor een uitzondering hierop de uitspraak van 17 februari 2016, zaaknummer 201506774/1).
Geen kosten voor gemeente
In de uitspraak van 21 juni 2017 komt de Afdeling tot het oordeel dat de financiële uitvoerbaarheid niet vaststaat. In de toelichting op het bestemmingsplan was opgenomen dat de kosten voor de aankoop en ontwikkeling van het betreffende plangebied, een landgoed, worden verhaald op de initiatiefnemer. Deze initiatiefnemer is een stichting die met diverse instellingen en particulieren overlegt om te komen tot het realiseren van een onderwijscampus op het landgoed. In de toelichting is niet opgenomen wie deze initiatiefnemer nu exact is, en evenmin is dit ter zitting verduidelijkt. De Afdeling overweegt dan als volgt:
“De omstandigheid dat voor de gemeente zelf geen kosten zijn verbonden aan de aankoop en de ontwikkeling van het landgoed, ontslaat de raad niet van de verplichting de inzichten over de uitvoerbaarheid van het plan in de plantoelichting op te nemen. (…) De raad heeft overigens ter zitting verklaard dat hij bij de vaststelling van het plan niet over een bedrijfsplan of een haalbaarheidsstudie van de initiatiefnemer beschikte. Gelet op de omstandigheid dat onduidelijk is wie de initiatiefnemer is en of deze, mede gelet op de hoogte van de kosten voor de aankoop van het landgoed, kan beschikken over middelen voor het realiseren van de beoogde ontwikkeling, kon de raad in de plantoelichting, wat betreft de uitvoerbaarheid, niet volstaan met de enkele opmerking dat de door de gemeente te maken kosten worden meegenomen in de verkoopprijs en dat daarmee verzekerd is dat alle projectgebonden kosten worden verhaald op de initiatiefnemer.”
Conclusie
Er kan worden vastgesteld dat het niet voldoende is in de toelichting op het bestemmingsplan op te nemen dat de gemeente zelf geen kosten draagt voor de aankoop en ontwikkeling van het plangebied. Ook in dat geval moet namelijk de financiële uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan nog altijd worden aangetoond. Daarbij ligt de focus dus niet op de (financiële) risico’s die de gemeente al dan niet loopt bij de uitvoering van het plan, doch uitsluitend op de uitvoerbaarheid – ook in financiële zin – van het bestemmingsplan.
Ronald van Nooijen, BHW advocaten te Rotterdam
T 010-2179330
E vannooijen@bhwadvocaten.nl
