Auteur: Ronald van Nooijen  | Categorie: Bestemmingsplan  | Datum: 09-06-2016

Bestuursorganen die elkaars besluiten bestrijden is altijd bijzonder. In een uitspraak van 8 juni 2016 van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is het beroep van het college van burgemeester en wethouders van Woerden (hierna: “college”)  tegen een provinciaal inpassingsplan aan de orde. Pijnlijk genoeg verklaart de hoogste bestuursrechter het beroep van het college niet-ontvankelijk, omdat het college tegen het ontwerpinpassingsplan geen zienswijze kenbaar had gemaakt.

Geen zienswijze ingediend, dan geen beroep mogelijk
Uit artikel 6:13 Awb volgt dat, indien het gaat om een besluit tot vaststelling van een provinciaal inpassingsplan (net als elk ander besluit dat wordt voorbereid met toepassing van de uitgebreide voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Awb), alleen beroep kan worden ingesteld door degene die eerst een zienswijze heeft ingediend tegen het ontwerpbesluit. Wordt beroep ingesteld door iemand die heeft nagelaten een zienswijze tegen het ontwerpbesluit in te dienen, dan wordt dat beroep in principe niet-ontvankelijk verklaard.

Het opmerkelijke aan deze zaak is dat het college wel degelijk tijdig een zienswijze tegen het ontwerpinpassingsplan heeft ingediend. Het college heeft dat echter uitdrukkelijk gedaan namens de raad. Dat mag het college doen op grond van artikel 160, eerste lid onder f, Gemeentewet, waarin is bepaald dat het college namens de gemeente, het college of de raad rechtsmiddelen mag aanwenden, tenzij de raad anders heeft beslist.

Het college heeft vervolgens ook beroep ingesteld tegen het uiteindelijke besluit tot vaststelling van het inpassingsplan, alleen heeft het college dat niet namens de raad gedaan. Nu het college niet namens zichzelf een zienswijze heeft ingediend en wel namens zichzelf beroep heeft ingediend, leidt dat er volgens de Raad van State toe dat het beroep van het college niet-ontvankelijk is. 

Was dit te voorkomen?
Jazeker, heel eenvoudig zelfs: het college had ook het beroep namens de raad moeten instellen. Of het college had (ook) namens zichzelf een zienswijze moeten indienen. Dan had het college vervolgens (ook) namens zichzelf een ontvankelijk beroep kunnen instellen.

Het is voor de gemeentelijke praktijk goed zich te realiseren dat dezelfde situatie zich ook kan voordoen als de uitgebreide voorbereidingsprocedure niet van toepassing is. Als bijvoorbeeld namens de raad bezwaar is gemaakt tegen een besluit dat met toepassing van de reguliere voorbereidingsprocedure is voorbereid, dan kan (op grond van artikel 6:13 Awb) in beginsel ook alleen de raad vervolgens beroep instellen tegen de beslissing op bezwaar.

Bij het instellen van beroep moet dus altijd goed gekeken worden door welk bestuursorgaan (of namens welk bestuursorgaan) een zienswijze of bezwaarschrift is ingediend.

Wie is er belanghebbende?
Het is goed om nog kort stil te staan bij de vraag welke bestuursorganen van de gemeente tegen een besluit als het provinciale inpassingsplan kunnen ageren. Aan de hand van artikel 1:2, tweede lid, Awb moet daartoe worden bepaald welk bestuursorgaan als belanghebbende kan worden aangemerkt. Volgens dit artikel worden de aan een bestuursorgaan toevertrouwde belangen als hun belangen beschouwd.

Ten aanzien van de raad is, gelet op het primaat dat hij heeft op het vaststellen van bestemmingsplannen voor het grondgebied van de gemeente, duidelijk dat hij belanghebbende is bij de vaststelling van een provinciaal inpassingsplan dat voor (een gedeelte van) het gemeentelijke grondgebied wordt vastgesteld.  Dat de raad tegen de vaststelling van een inpassingsplan rechtsmiddelen kan aanwenden, lijdt dus geen twijfel.

Ook het college mag opkomen tegen de vaststelling van een inpassingsplan dat geldt voor (een gedeelte van) het gemeentelijke grondgebied. Weliswaar is het college niet bevoegd tot het vaststellen van bestemmingsplannen, maar eerder heeft de Raad van State al nadrukkelijk bepaald dat de ruimtelijke ordening van het gemeentelijke grondgebied een (mede) aan het college toevertrouwd belang is (zie onder andere ABRvS 3 december 2008 (ECLI:NL:RVS:2008:BG5914) en ABRvS 5 november 2014 (ECLI:NL:RVS:2014:3922)).

Als het om besluiten op het gebied van de ruimtelijke ordening gaat, die het grondgebied van de gemeente betreffen, dan kunnen dus zowel de raad als het college daartegen opkomen.

Voor de volledigheid wijs ik erop dat voor sommige besluiten van de centrale overheid, met name op het gebied van de ruimtelijke ordening, op grond van artikel 1.4 van de Crisis- en herstelwet het beroepsrecht van (lagere) bestuursorganen tegen die besluiten beperkt kan worden.

Klik hier voor de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Ronald van Nooijen, BHW advocaten te Rotterdam
T 010-2179330 
E vannooijen@bhwadvocaten.nl