Auteur: Ronald van Nooijen  | Categorie: Bestemmingsplan  | Datum: 15-09-2016

Een beheersverordening wordt beoordeeld uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening en vervolgens onverbindend verklaard in een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 14 september 2016 (zaaknummer 201505795/1).

In deze uitspraak is een door het college van burgemeester en wethouders afgewezen verzoek om handhaving tegen een motorcrossbaan aan de orde. Het college stelt dat de motorcrossbaan, die voorheen planologisch niet toegestaan was, door middel van een inmiddels vastgestelde beheersverordening is toegelaten, zodat geen grond bestaat voor handhavend optreden.

Beheersverordening mag voorheen illegaal feitelijk bestaand gebruik toestaan

De rechtbank komt tot het oordeel dat de beheersverordening onverbindend is, omdat daarin feitelijke bestaand gebruik dat strijdig is met het voorheen geldende planologische regime wordt toegelaten en dit strijdig is met het (conserverende) karakter van het instrument van de beheersverordening. Zodoende wordt het college opgedragen opnieuw te beslissen op het handhavingsverzoek.

De Afdeling is het niet met de rechtbank eens. Er is geen grond om aan te nemen dat in een beheersverordening niet feitelijk bestaand illegaal gebruik toegelaten kan worden.

Beheersverordening en een goede ruimtelijke ordening

De Afdeling beslist vervolgens toch dat de beheersverordening onverbindend is, zij het op andere gronden dan de rechtbank. De Afdeling constateert namelijk dat in de beheersverordening aan het gebruik van het betreffende terrein als motorcrossbaan voorwaarden zijn gesteld om geluidsoverlast voor omwonenden te beperken. Zo is voorgeschreven dat de baan niet meer dan zes uur per week voor trainingen mag worden gebruikt. Maar dat is niet voldoende, aldus de Afdeling:

“uit het besluit tot vaststelling van de beheersverordening blijkt echter niet dat de raad uit een oogpunt van goede ruimtelijke ordening een afweging heeft gemaakt tussen de belangen die gemoeid zijn met voortgezet gebruik van de motorcrossbaan en de belangen van [omwonende (BHW)] bij een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, waartoe behalve een aanvaardbaar akoestisch klimaat ook gevolgen van verkeer en parkeren behoren.”

Nu niet gebleken is dat er onderzoek is gedaan naar mogelijke verkeers- en parkeeroverlast voor omwonenden, is  volgens de Afdeling de vaststelling van de beheersverordening onzorgvuldig (in strijd met artikel 3:4 Awb). Dit leidt ertoe dat de betreffende onderdelen van de beheersverordening onverbindend moeten worden geacht.

De beheersverordening en de goede ruimtelijke ordening

Deze uitspraak is om meerdere redenen opvallend. Ten eerste omdat, voor zover mij bekend, dit de eerste uitspraak is waarin de Afdeling een beheersverordening onverbindend acht.  Ten tweede omdat de Afdeling er geen moeite mee heeft dat in een beheersverordening feitelijk bestaand illegaal gebruik wordt toegelaten. En ten derde omdat de Afdeling van oordeel is dat bij de vaststelling van een beheersverordening een belangenafweging uit een oogpunt van goede ruimtelijke ordening moet worden gemaakt.

Anders dan bij bestemmingsplannen, die volgens artikel 3.1 Wro moeten worden vastgesteld ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening, is dit voor beheersverordeningen niet wettelijk voorgeschreven. In artikel 3.38 Wro, waarin de beheersverordening is geregeld, wordt een “goede ruimtelijke ordening” nergens genoemd. Kennelijk is de gedachte van de Afdeling dat, indien een beheersverordening als ware het een bestemmingsplan een wijziging aanbrengt in het bestaande planologische regime, dat dan ook – net als bij een bestemmingplan – een volledige belangenafweging uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening dient plaats te vinden. Dat is goed verdedigbaar, al acht ik het wijzigen van het bestaande planologische regime door vaststelling van een beheersverordening, zoals in dit geval van de motorcrossbaan, niet wenselijk. Al was het maar omdat tegen de vaststelling van de beheersverordening geen directe rechtsbescherming open staat.

Klik hier voor de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Ronald van Nooijen, BHW advocaten te Rotterdam
T 010-2179330 
E vannooijen@bhwadvocaten.nl